Կուտակիչ մարտկոցների ընտրություն Հայաստանում

Արևային էներգիայի համակարգերն ու կուտակիչ մարտկոցները Հայաստանում արագորեն դառնում են ոչ միայն խնայողության, այլ նաև էներգետիկ անվտանգության կարևոր լուծում։ Սակայն, համակարգ ընտրելիս շատերը կենտրոնանում են միայն արևային վահանակների վրա՝ անտեսելով ամենակարևոր բաղադրիչներից մեկը՝ մարտկոցի ճիշտ հզորությունը։

Փոքր հզորության մարտկոցը չի ապահովի անհրաժեշտ էներգիան հոսանքի անջատումների ժամանակ, իսկ չափազանց մեծ համակարգը կարող է բերել ավելորդ ներդրման և երկար վերադարձի ժամկետի։ Հետևաբար, մարտկոցի ճիշտ հզորությունը կարևոր է թե՛ տան, թե՛ բիզնեսի համար։

Այս ուղեցույցում ներկայացնում ենք, թե ինչպես հաշվարկել կուտակիչ մարտկոցի անհրաժեշտ հզորությունը և ինչ գործոններ հաշվի առնել մինչև ընտրություն կատարելը։

1. Սահմանեք համակարգի նպատակը

Նախ պետք է հասկանալ, թե ինչ նպատակով եք տեղադրում մարտկոցային համակարգ։

Անխափան սնուցում (Backup / UPS)

Այս դեպքում մարտկոցը միանում է միայն հոսանքի անջատման ժամանակ՝ ապահովելով կարևոր սարքերի աշխատանքը։

Մասնակի էներգետիկ անկախություն

Համակարգը կուտակում է արևային էներգիան և օգտագործում այն երեկոյան կամ պիկ ժամերին՝ նվազեցնելով ցանցից սպառումը։

Լիակատար ինքնավարություն (Off-grid)

Այս տարբերակում տունը կամ բիզնեսը ամբողջությամբ աշխատում է առանց էլեկտրական ցանցի։

Բիզնեսների համար մարտկոցային համակարգերը հաճախ օգտագործվում են նաև Peak Shaving-ի նպատակով՝ թանկ սակագնային ժամերին ցանցից սպառումը նվազեցնելու համար։

2. Հաշվարկեք օրական էներգիայի սպառումը

Մարտկոցի ընտրության հիմքում ձեր իրական սպառումն է։ Այն չափվում է կիլովատտ-ժամերով (կՎտ/ժ)։

Ամենահեշտ տարբերակը վերջին ամիսների կոմունալ հաշիվները դիտարկելն է։

Բանաձև

Օրական սպառում = Ամսական կՎտ/ժ ÷ 30

Օրինակ՝ եթե ամսական սպառումը 450 կՎտ/ժ է․

450 ÷ 30 = 15 կՎտ/ժ օրական սպառում

Եթե ցանկանում եք ավելի ճշգրիտ հաշվարկ, կարող եք առանձին հաշվել յուրաքանչյուր սարքի սպառումը։

• սարքի հզորությունը (Վտ),

• օրական օգտագործման ժամերը,

• ընդհանուր սպառումը (Վտ/ժ)։

  
  

Այնուհետև բոլոր արժեքները գումարեք և բաժանեք 1000-ի՝ կՎտ/ժ ստանալու համար։

3. Առանձնացրեք կրիտիկական սարքերը

Շատ դեպքերում անհրաժեշտ չէ մարտկոցով ապահովել ամբողջ տան կամ արտադրության աշխատանքը։ Ավելի արդյունավետ է առանձնացնել միայն այն սարքերը, որոնք պետք է աշխատեն նույնիսկ հոսանքի անջատման ժամանակ։

Օրինակ՝ լուսավորություն, սառնարան, Wi-Fi և համակարգիչներ, անվտանգության համակարգեր, ջրի պոմպ, սերվերներ, սառնարանային սարքավորումներ։

Սա թույլ է տալիս զգալիորեն նվազեցնել համակարգի արժեքը՝ առանց հարմարավետությունը կորցնելու։

4. Որոշեք պահուստային աշխատանքի տևողությունը

Հաջորդ կարևոր հարցը՝ քանի՞ ժամ կամ օր պետք է համակարգը աշխատի առանց ցանցից սնուցման։

Քաղաքային բնակարաններում հաճախ բավարար է 4–8 ժամ պահուստային աշխատանքը, մինչդեռ առանձնատների կամ մարզային բիզնեսների դեպքում հաճախ հաշվարկվում է 1–3 օրվա ինքնավարություն։

Հաշվարկ

Պահանջվող էներգիա = Օրական սպառում × Backup ժամանակ

Եթե ձեր օրական կրիտիկական սպառումը 10 կՎտ/ժ է և ցանկանում եք 2 օրվա պահուստ՝

10 × 2 = 20 կՎտ/ժ

5. Հաշվի առեք DOD-ը (լիցքաթափման խորությունը)

Մարտկոցների ամբողջ հզորությունը սովորաբար ամբողջությամբ օգտագործելի չէ։ DOD-ը ցույց է տալիս, թե մարտկոցի քանի տոկոսը կարելի է անվտանգ օգտագործել։

Տարբեր տեխնոլոգիաների միջին DOD-ը՝

• LiFePO4 (լիթիում-երկաթ-ֆոսֆատ) մարտկոցներ՝ 80–90%

• կապարաթթվային մարտկոցներ՝ մոտ 50%

  
  

Վերջնական հաշվարկ

Մարտկոցի հզորություն = Պահանջվող էներգիա ÷ DOD

Օրինակ՝

20 կՎտ/ժ ÷ 0.8 = 25 կՎտ/ժ

Այսինքն՝ ձեզ անհրաժեշտ կլինի մոտ 25 կՎտ/ժ հզորությամբ մարտկոցային համակարգ։

6. Մի մոռացեք արդյունավետության կորուստների մասին

Իրական համակարգերում միշտ առկա են որոշ կորուստներ՝

ինվերտորի աշխատանքից, մալուխներից, ջերմաստիճանի ազդեցությունից, մարտկոցի աստիճանական մաշվածությունից։

Խորհուրդ է տրվում վերջնական հաշվարկին ավելացնել առնվազն 10–20% պահուստ։

Օրինակ

Վերջնական հզորություն = Հաշվարկված արժեք × 1.2

25 կՎտ/ժ × 1.2 = 30 կՎտ/ժ

Այս դեպքում օպտիմալ ընտրությունը կլինի մոտ 30 կՎտ/ժ համակարգը։

7. Ինչո՞ւ է LiFePO4 տեխնոլոգիան համարվում լավագույն ընտրությունը

Ժամանակակից LiFePO4 մարտկոցները լայն տարածում ունեն շնորհիվ իրենց՝

երկար ծառայության ժամկետի (10+ տարի), 3000–6000 ցիկլ աշխատանքի, բարձր անվտանգության, արագ լիցքավորման, բարձր արդյունավետության։

Թեև սկզբնական ներդրումը կարող է ավելի բարձր լինել, երկարաժամկետ տեսանկյունից դրանք սովորաբար ավելի շահավետ են թե՛ առանձնատների, թե՛ բիզնեսների համար։

8. Ամփոփում

Կուտակիչ մարտկոցի ճիշտ ընտրությունը պարզապես տեխնիկական որոշում չէ։ Դա ներդրում է ձեր էներգետիկ անկախության, անվտանգության և երկարաժամկետ խնայողության մեջ։

Ճիշտ հաշվարկված համակարգը թույլ կտա՝

• նվազեցնել կոմունալ ծախսերը,

• պաշտպանել սարքավորումները հոսանքի տատանումներից,

• ապահովել անխափան աշխատանք,

• առավել արդյունավետ օգտագործել արևային էներգիան։

  
  

Եթե ցանկանում եք ստանալ ձեր տան կամ բիզնեսի համար ճշգրիտ հաշվարկ և օպտիմալ լուծում, Sannova Tech-ի մասնագետները պատրաստ են կատարել էներգետիկ աուդիտ և առաջարկել ձեր կարիքներին համապատասխան համակարգ։

Հեղինակ` Պետրոս Հերգնյան